‘नेपालमा मातृभाषी साहित्यको खानी छ’ -डीएन ‘उपहार’ मगर - Naya Online

‘नेपालमा मातृभाषी साहित्यको खानी छ’ -डीएन ‘उपहार’ मगर

२०३२ सालमा धनकुटाको चौविसेमा जन्मेका मातृभाषी कवि तथा गजलकार डीएन ‘उपहार’ मगर हाल कतारमा छन् । सामाजिक सङ्सस्थामा आवद्ध छन् भने साहित्यको श्रीवृद्धिमा लागिपर्छन् । सानैदेखि कलाप्रतिको मोहले कुत्कुताउथ्यो । र, नै केही प्रतियोगितामा अब्बल बन्थे । आफ्नो पारिवारिक अवस्थाले गर्दा हाल उनी परदेशमा छन् । तर पनि साहित्य र सिर्जनलाई उत्तिकै प्रेम गर्छन् । त्यसैले गर्दा मगर भाषा तथा नेपाली भाषामा बेला बखत कविताहरू लेखिरहन्छन् । आजको नयाँ अनलाइनमा उनै मातृभाषी कवि डीएन ‘उपहार’ मगरसँग गरिएको कुराकानीको सारअंश ।

परदेशी जीवन कसरी व्यतीत गर्दै हुनुहुन्छ ?
परदेशी जीवन देश घरगाउँ र आफन्तहरूलाइ सम्झना गर्दै अनि अलिकती कसैको छोरा कसैकी श्रीमान् र कसैका बाबु हुनुको जिम्मेवारी बहन गर्दै कहिले हाँस्दै कहिले रुँदै खाली समयमा केही लेख्दै बिताइरहेछु ।

सिर्जना के कति गर्दै हुनुहुन्छ ?
सिर्जना मुड चलेको बेला र समय मिलेको बेला अलिअली गरिरहेछु ।

सिर्जना गर्नु परेको खण्डमा समय कसरी व्यवस्थापन गर्नुहुन्छ ?
जहाँ इच्छा त्यहा शक्ति भन्छन नि ! लेख्ने दृढ इच्छा छ भने समय जसरी नि व्यबस्थापन गर्न सकिन्छ, त्यसै नै गरिरहेछु ।

मातृभाषी साहित्यलाई हामीले कसरी बुझ्ने ?
यो गहन विषय हो । बुझ्ने नै हो भने आज हामीले लेखी रहेको साहित्यीक भाषा पनि कसैको मातृभाषा हो । यद्यपी नेपालमा त झन मातृभाषी साहित्यको खानी छन् । तर सबै ओझेलमा परेका छन्। तर पनि मातृभाषा साहित्य चै कुनै सम्बन्द्धित समुदायहरूको एउटा जिउँदो इतिहास हो ।

मातृभाषी लेखनका चुनौतीहरू के कस्ता छन् ?
चुनौती एकदमै छ । एक त यहाँ भासा नै हराउदै गैरहेको छ र बचेको भासाहरू पनि धरापमा छन । यस्तो परिस्थितिमा मात्री भासी साहित्य सिर्जना गर्नु भनेको सुनको खानीमा उभिएर बुच्चो नाक कान प्रदर्शन गर्नुजस्तै हो ।

यो साहित्यलाई पुस्तान्तरण गर्न के गर्ने होला ?
भाषाको महत्वको बारेमा चेतना फैलाउनु पर्यो । भाषाप्रति मोहित हुने खालका कार्यक्रम तर्जुमा गर्नु पर्यो । र भासाप्रती साहित्यिक जागारणको चेतना हरेक युवामा भर्नु पर्यो ।

सिर्जना के रैछ ? के हैन रहेछ ?
सिर्जनाहरू अलौकिक छन् अध्यात्मिक छन् सास्कृतिक छन् भौतिक छन् बुझ्नेहरूलाई सिर्जना जीवनको सार हो नबुझ्नेलाई सिर्जना काँढेतार हो ।

यहाँको कृति कहिलेसम्म पढ्न पाइएला ?
मलाई अलिकती चकचक गर्न मन लागेको छ । भनौ न गजल सङ्ग्रह, गीत सङ्ग्रह, कथा सङ्ग्रह, कविता सङ्ग्रह र उपन्यास एउटै मितिमा र एउटै मन्चबाट बिमोचन गर्ने चकचक जागेको छ, त्यसैले अझै केही समय लाग्ला ।

कविता लेखेर के पाउनु भो के गुमाउनु भो ?
कवितामा जीवन खोज्ने हो, भने मैले जीवनको अर्थ पाएँ तर दुई चार दर्जन कलम बाहेक केही गुमाएको छैन भन्नुपर्ला ।

प्रस्तुतिः प्रकाश दिप्साली

नयाँअनलाइनसँग एप्समा पनि जोडिनुसक्नुहुनेछ । एन्ड्रइडको लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् । त्यसैगरी हामीलाई फेसबुकट्वीटर र युट्युवमा पनि पच्छ्याउन सक्नुहुनेछ ।



सम्बन्धित शीर्षकहरु

‘हालिमुहाली चै गरिनँ, पार्टीले दिएको जिम्मेवारी पुरा गरेँ’ -अइन्द्रसुन्दर नेम्बाङ

अइन्द्रसुन्दर नेम्बाङ नेपाल कम्युष्टि पार्टी एमालेका केन्द्रीय सदस्य हुन् । विद्यार्थी राजनीतिबाट अगाडि आएका...

‘आत्मसन्तुष्टी, विद्रोह, कसैप्रति समर्पित र मुद्दाको लागि लेख्ने गर्छु ।’ –सुष्मा रानाहँमा

२०५० सालमा खोटाङको साविकको लामाखु हालको रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकामा जन्मेकी सुष्मा रानाहँमा कविता लेखनमा...

गीत–संगीतले नछुने मन सायदै होलान् -शम्भु बाछना राई

२०४६ साल साविक हसनपुर– २, उखुबारी (हाल हतुवागढी–९, भोजपुर) मा जन्मेका शम्भु बाछना राई...

‘गाउँपालिकामा निर्वाचितहरुले आफ्नै कार्यकर्तामात्रै चेप्नु राम्रो होइन’ -गंगा कुरुम्बाङ

तेह्रथुम जिल्लाको फेदाप गाउँपालिका ऐतिहासिक स्थल हो । दश लिम्बुवानले संयुक्त राज्य शुरु गर्दा...

‘भाषा, साहित्य, कला संगीत कुनै जाति विशेषले नै निर्माण गर्छन्’ –रामकर राई

केन्द्रीय अध्यक्ष किरात राई साँस्कृतिक कलाकार संघ विगतका वर्षहरूमा किराँत राई साँस्कृतिक कलाकार संघले...

“दौड प्रतियोगितालाई स्थानीय र स्थानीय निकायले सकारात्मक रूपले हेरेको छ” -बिपुल मगर

गत मंसिर ५ गते मोरङको केराबारी गाऊँपालिका वडा नं. १ मा इतिहाँसमै प्रथमपल्ट “पहिलो...

‘नेपालमा मातृभाषी साहित्यको खानी छ’ -डीएन ‘उपहार’ मगर

२०३२ सालमा धनकुटाको चौविसेमा जन्मेका मातृभाषी कवि तथा गजलकार डीएन ‘उपहार’ मगर हाल कतारमा...

‘पर्यटनको विकासमा साहित्यले महत्वपूर्ण भुमिका खेल्न सक्छ’

कोभिड–१९ ले विश्वलाई आक्रान्त पारेपछि अन्य मुलुकमा जस्तै नेपाल सरकारले पनि लकडाउन जारी गर्यो...

‘राज्य सञ्चालनको प्रमुख नीति नै राजनीति भएकोले टाढा रहन सकिदैन’ -नरबहादुर पुन

काठेखोला ४ तङ्गम बाग्लुङमा बुबा च्वाङ्सिन पुन र आमा दुर्गी पुनबाट जन्म लिएका नरबहादुर...

‘गीत भनेको मानिसको मनभित्रको बह पोख्ने माध्यम हो’ -मुना बान्तावा राई

बुवा तेजबहादुर राई र आमा चन्द्रकुमारी राईको कोखबाट २०४४ सालमा सुनसरी बराहक्षेत्र नगरपालिका वडा...