‘नेपालमा मातृभाषी साहित्यको खानी छ’ -डीएन ‘उपहार’ मगर - Naya Online

‘नेपालमा मातृभाषी साहित्यको खानी छ’ -डीएन ‘उपहार’ मगर

२०३२ सालमा धनकुटाको चौविसेमा जन्मेका मातृभाषी कवि तथा गजलकार डीएन ‘उपहार’ मगर हाल कतारमा छन् । सामाजिक सङ्सस्थामा आवद्ध छन् भने साहित्यको श्रीवृद्धिमा लागिपर्छन् । सानैदेखि कलाप्रतिको मोहले कुत्कुताउथ्यो । र, नै केही प्रतियोगितामा अब्बल बन्थे । आफ्नो पारिवारिक अवस्थाले गर्दा हाल उनी परदेशमा छन् । तर पनि साहित्य र सिर्जनलाई उत्तिकै प्रेम गर्छन् । त्यसैले गर्दा मगर भाषा तथा नेपाली भाषामा बेला बखत कविताहरू लेखिरहन्छन् । आजको नयाँ अनलाइनमा उनै मातृभाषी कवि डीएन ‘उपहार’ मगरसँग गरिएको कुराकानीको सारअंश ।

परदेशी जीवन कसरी व्यतीत गर्दै हुनुहुन्छ ?
परदेशी जीवन देश घरगाउँ र आफन्तहरूलाइ सम्झना गर्दै अनि अलिकती कसैको छोरा कसैकी श्रीमान् र कसैका बाबु हुनुको जिम्मेवारी बहन गर्दै कहिले हाँस्दै कहिले रुँदै खाली समयमा केही लेख्दै बिताइरहेछु ।

सिर्जना के कति गर्दै हुनुहुन्छ ?
सिर्जना मुड चलेको बेला र समय मिलेको बेला अलिअली गरिरहेछु ।

सिर्जना गर्नु परेको खण्डमा समय कसरी व्यवस्थापन गर्नुहुन्छ ?
जहाँ इच्छा त्यहा शक्ति भन्छन नि ! लेख्ने दृढ इच्छा छ भने समय जसरी नि व्यबस्थापन गर्न सकिन्छ, त्यसै नै गरिरहेछु ।

मातृभाषी साहित्यलाई हामीले कसरी बुझ्ने ?
यो गहन विषय हो । बुझ्ने नै हो भने आज हामीले लेखी रहेको साहित्यीक भाषा पनि कसैको मातृभाषा हो । यद्यपी नेपालमा त झन मातृभाषी साहित्यको खानी छन् । तर सबै ओझेलमा परेका छन्। तर पनि मातृभाषा साहित्य चै कुनै सम्बन्द्धित समुदायहरूको एउटा जिउँदो इतिहास हो ।

मातृभाषी लेखनका चुनौतीहरू के कस्ता छन् ?
चुनौती एकदमै छ । एक त यहाँ भासा नै हराउदै गैरहेको छ र बचेको भासाहरू पनि धरापमा छन । यस्तो परिस्थितिमा मात्री भासी साहित्य सिर्जना गर्नु भनेको सुनको खानीमा उभिएर बुच्चो नाक कान प्रदर्शन गर्नुजस्तै हो ।

यो साहित्यलाई पुस्तान्तरण गर्न के गर्ने होला ?
भाषाको महत्वको बारेमा चेतना फैलाउनु पर्यो । भाषाप्रति मोहित हुने खालका कार्यक्रम तर्जुमा गर्नु पर्यो । र भासाप्रती साहित्यिक जागारणको चेतना हरेक युवामा भर्नु पर्यो ।

सिर्जना के रैछ ? के हैन रहेछ ?
सिर्जनाहरू अलौकिक छन् अध्यात्मिक छन् सास्कृतिक छन् भौतिक छन् बुझ्नेहरूलाई सिर्जना जीवनको सार हो नबुझ्नेलाई सिर्जना काँढेतार हो ।

यहाँको कृति कहिलेसम्म पढ्न पाइएला ?
मलाई अलिकती चकचक गर्न मन लागेको छ । भनौ न गजल सङ्ग्रह, गीत सङ्ग्रह, कथा सङ्ग्रह, कविता सङ्ग्रह र उपन्यास एउटै मितिमा र एउटै मन्चबाट बिमोचन गर्ने चकचक जागेको छ, त्यसैले अझै केही समय लाग्ला ।

कविता लेखेर के पाउनु भो के गुमाउनु भो ?
कवितामा जीवन खोज्ने हो, भने मैले जीवनको अर्थ पाएँ तर दुई चार दर्जन कलम बाहेक केही गुमाएको छैन भन्नुपर्ला ।

प्रस्तुतिः प्रकाश दिप्साली

नयाँअनलाइनसँग एप्समा पनि जोडिनुसक्नुहुनेछ । एन्ड्रइडको लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् । त्यसैगरी हामीलाई फेसबुकट्वीटर र युट्युवमा पनि पच्छ्याउन सक्नुहुनेछ ।



सम्बन्धित शीर्षकहरु

गजलमा अतिवाद गलत र हानिकारक छ -प्रकाश आङ्देम्बे

प्रकाश आङ्देम्बे । नयाँ पुस्ताहरूको ढुकढुकी । आज नेपाली साहित्यलाई धेरै युवापुस्ताहरू प्रेम गर्छन्...

जति नै लेखे पनि ‘परदेश’का विषय र मुद्दाहरु लेख्न बाँकी उती नै रहन्छ -चकेन्द्र राई

धनकुटाको पाख्रिबास नगरपालिकामा २०३४ सालमा जन्मेका आख्यानकार हुन् चकेन्द्र राई । वैदेशिक रोजगारीका निम्ति...

‘बन्दकी समयका छोक्राहरू निचोरेर सिर्जनाकर्ममा लगाउनुपर्ने वाध्यता छ’ -गणेश खड्का

गणेश खड्का नेपाली साहित्यका शसक्त हस्ताक्षर हुन् । २०३३ सालमा भोजपुरको तिवारी भञ्ज्याङमा जन्मेका...

पुस्तक वार्ता: ‘पार्सल’का कथाहरू अरपेहरूका जीवन र जिन्दगीको भोगाई हुन्’

२०३४ सालमा धनकुटाको बोधेमा जन्मिएका कथाकार हुन् जीवन देवान गाउँले । झण्डै दुई दशकदेखि...

‘गीत संगीत मानिसको अभिन्न साथी हो’ -कला राई

गायिका कला राईको नेपाली संगीतमा छुट्टै पहिचान छ । लोकआधुनिक गायनमा चर्चा कमाएकी राईले...

‘लय र भाव गजलरूपी शरीरका दुईटा आँखा हुन्’ -श्रीजन श्री

विगत दुई दशकदेखि नेपाली साहित्यमा समर्पित स्रष्टाको नाम हो ‘श्रीजन श्री’ । नेपाली गजलको...

‘साहित्य सिर्जना र लेखन भनेको पथ प्रर्दशक नै हो’ -नेत्रप्रसाद काफ्ले

नेत्रप्रसाद काफ्ले। धरान उप महानगरपालिका वार्ड नम्बर १३ का वडाअध्यक्ष हुन् । सदा आफुलाई...

कम्युनिष्ट पार्टी शब्दजाल बुन्नमा सिपालु हुन्छ -भीम राई, केन्द्रीय सदस्य, जनता समाजवादी पार्टी

भीम राई जनता समाजवादी पार्टी, नेपालका केन्द्रीय सदस्य हुन् । उनले माध्यमिक तह अध्ययनरत...

विखण्डन भएको समाजलाई एकिकृत गर्नुपर्ने जरुरी ठानेकी छु -भवानी तिवारी

धादिङ जिल्लाको मैदीगाउँमा जन्मिएकी भवानी तिवारी गैरआवासीय नेपाली संस्था (एनआरएनए) अष्ट्रियाको महासचिव छिन् ।...

‘हालिमुहाली चै गरिनँ, पार्टीले दिएको जिम्मेवारी पुरा गरेँ’ -अइन्द्रसुन्दर नेम्बाङ

अइन्द्रसुन्दर नेम्बाङ नेपाल कम्युष्टि पार्टी एमालेका केन्द्रीय सदस्य हुन् । विद्यार्थी राजनीतिबाट अगाडि आएका...